Brussel, 30 augustus 2001

INDIVIDUELE PENSIOENTOEZEGGINGEN (pensioenbeloftes)

Voorafgaande opmerking : in deze nota wordt het fiscaal statuut van de individuele pensioentoezegging niet behandeld.

Een individuele pensioentoezegging is een overeenkomst waarbij een werkgever een occasionele niet-stelselmatige pensioentoezegging doet aan één werknemer.

Het pensioenvoordeel wordt dus toegekend aan één welbepaalde persoon, om persoonsgebonden redenen, en niet aan de personeelscategorie waartoe deze persoon behoort.

Een individuele pensioentoezegging kan ook worden toegekend aan een zelfstandige bedrijfsleider.

De voorwaarden en het wettelijk regime dat van toepassing is op een individuele pensioentoezegging zijn wel verschillend naargelang de toezegging wordt gedaan aan een werknemer of aan een zelfstandige bedrijfsleider.

Momenteel kan een werkgever zonder beperkingen een pensioenbelofte doen aan een werknemer.

Nee

Dit betekent dat de werknemer niet kan genieten van de beschermingsregels in die wet wanneer hij bijvoorbeeld zijn werkgever verlaat.

NEE

Er is geen verplichting om de pensioentoezegging in een pensioeninstelling onder te brengen, noch op basis van de wet van 1995 op de aanvullende pensioenen, noch op basis van de controlewet van 1975.

Actueel wordt een pensioenbelofte op één van de volgende twee manieren gefinancierd :

• via een interne provisionering op de balans van de werkgever;

• via een bedrijfsleidersverzekering

die constructie is als volgt opgebouwd : een contractuele pensioenbelofte tussen de werkgever en de werknemer met daarnaast een bedrijfsleidersverzekering, gesloten door de werkgever, en waarvan hijzelf de begunstigde is. De werknemer kan enkel rechten putten uit de contractuele pensioenbelofte.

Alhoewel er een verzekering wordt gesloten blijft dit een interne belofte.

 

2.2.1. Nieuwe pensioentoezeggingen

Mag een werkgever in de toekomst nog individuele pensioentoezeggingen toekennen ?

JA

Maar onder bepaalde strikte voorwaarden.

OPGELET : bedrijfsleidersverzekeringen zijn niet meer toegelaten ! Dergelijke verzekeringen worden niet beschouwd als een vorm van exteriorisatie.

Voortaan zullen enkel levensverzekeringen toegelaten zijn waar de werknemer zelf de begunstigde is.

 

Zijn de overige bepalingen van de nieuwe wet op de aanvullende pensioenen van toepassing ?

JA

Van toepassing worden dus ook de beschermingsregels inzake :

• verworven reserves en prestaties;

• de rendementsgarantie;

• informatie (jaarlijkse pensioenfiche en activiteitenverslag);

• uittreding;

• verandering van financieringsinstrument;

• inspraak.

2.2.2. Bestaande individuele pensioentoezeggingen

Mogen de individuele pensioentoezeggingen, die bij de inwerkingtreding van de nieuwe wet reeds bestonden worden voortgezet ?

Het werd evenwel niet opportuun geacht de volledige wet op de bestaande toezeggingen van toepassing te maken aangezien dit in de praktijk een enorme administratieve belasting zou betekenen.

Enkel het verbod op afkoop van de reserves of de uitbetaling van zijn prestaties vóór de pensionering van de aangeslotene of vóór het ogenblik waarop hij de leeftijd van 60 jaar heeft bereikt is van toepassing op de bestaande beloftes.

Er werd wel in de nodige overgangsbepalingen voorzien : 

• teneinde zo weinig mogelijk te raken aan bestaande verwachtingen in hoofde van de aangeslotenen, is dit verbod tot 31 december 2009 niet van toepassing op de bestaande toezeggingen;

• gedurende zes maanden na de publicatie van de wet mag nog in een leeftijd vanaf 58 jaar worden voorzien met dien verstande dat na 31 december 2009 die leeftijdsafwijking geen gevolg meer mag hebben.

MAAR enkel indien dat recht rechtstreeks voortvloeit uit de pensioenovereenkomst.

De bestaande wijzen van financiering mogen worden verdergezet (interne provisionering op de balans, bedrijfsleidersverzekering).

Momenteel kan een onderneming zonder beperkingen een pensioenbelofte doen aan een zelfstandige bedrijfsleider.

Nee

De wet is niet van toepassing aangezien het hier om zelfstandigen gaat met wie geen arbeidsovereenkomst is gesloten.

Opm. : een bedrijfsleider die onder een arbeidsovereenkomst werkt wordt beschouwd als een werknemer op wie dan ook alle beschermingsregels van de wet op de aanvullende pensioenen van toepassing zijn.

NEE

Er is geen verplichting om de pensioentoezegging in een pensioeninstelling onder te brengen op basis van de controlewet van 1975.

Actueel wordt een pensioenbelofte aan een zelfstandige bedrijfsleider op één van de volgende twee manieren gefinancierd :

• via een interne provisionering op de balans van de werkgever.

• via een bedrijfsleidersverzekering.

Die constructie is als volgt opgebouwd : een contractuele pensioenbelofte tussen de onderneming en de bedrijfsleider met daarnaast een bedrijfsleidersverzekering, gesloten door de onderneming, en waarvan zijzelf de begunstigde is. De bedrijfsleider kan enkel rechten putten uit de contractuele pensioenbelofte.

Alhoewel er een verzekering is gesloten blijft dit een interne belofte.

 

3.2.1. Nieuwe pensioentoezeggingen

De titel I van de wet, dus de eigenlijke wet op de aanvullende pensioenen is niet van toepassing aangezien het hier om zelfstandigen gaat met wie geen arbeidsovereenkomst is gesloten.

Dit betekent dat (onder voorbehoud van de hieronder vermelde uitzondering) de onderneming de financiering van de individuele pensioentoezegging aan een bedrijfsleider moet onderbrengen in een pensioeninstelling die onder toezicht van de Controledienst voor de Verzekeringen staat.

Dit zijn :

• pensioenfondsen (voorzorgsinstellingen);
  

• levensverzekeringsondernemingen.

OPGELET : (onder voorbehoud van de hieronder vermelde uitzondering) zijn bedrijfsleidersverzekeringen niet meer toegelaten ! Dergelijke verzekeringen worden niet beschouwd als een vorm van exteriorisatie.

Voortaan zullen enkel levensverzekeringen toegelaten zijn waar de bedrijfsleider zelf de begunstigde is.

De controlewet is niet van toepassing op interne individuele pensioentoezeggingen aan een beperkte categorie van bedrijfsleiders, nl. mandatarissen van ondernemingen (de personen bedoeld in artikel 3, § 1, vierde lid van het koninklijk besluit nr. 38 van 27 juli 1967 houdende inrichting van het sociaal statuut der zelfstandigen).

Die interne pensioentoezeggingen zijn onder de vorm van een contractuele pensioenbelofte nog mogelijk. Deze onderhandse pensioenbelofte kan gefinancierd worden door middel van :

• een voorziening op de balans van de onderneming;

• een bedrijfsleidersverzekering.

Opmerking : indien de onderneming ervoor opteert een individuele pensioentoezegging aan een mandataris onder te brengen in een pensioeninstelling, bv. een pensioenfonds, dan is de controlewet wel van toepassing.

3.2.2. Bestaande individuele pensioentoezeggingen

MAAR enkel de pensioenovereenkomst hierin uitdrukkelijk voorziet.

De bestaande wijzen van financiering mogen worden verder gezet (interne provisionering op de balans, bedrijfsleidersverzekering).